Yerli Malı, Yerlilik Oranı ve E-Fatura

KİK Yerli Malı Listeleri

Kamu İhale Kurumu, ihale.gov.tr üzerinde üç kritik listeyi yayımlar:

• Yapım işlerinde yerli malı olması şartı getirilen makine ve ekipman listesi — bu makineler ihalede yerli olmak zorundadır,
• Yapım işlerinde yerli malı olması şartı getirilen malzeme listesi — şantiyede kullanılacak listedeki malzemelerde yerli malı şartı aranır,
• Fiyat avantajı sağlanması zorunlu orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesi — bu ürünlerin mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif edene fiyat avantajı uygulanması zorunludur.

Listeler periyodik güncellenir; ihale hazırlığında güncel sürümü mutlaka kontrol edin.

%15'e Kadar Fiyat Avantajı Nasıl İşler?

4734 md.63 uyarınca; mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine %15'e kadar fiyat avantajı sağlanabilir (orta-yüksek teknoloji listesindeki ürünlerde zorunludur). Hizmet ve yapım ihalelerinde ise yerli istekliler lehine avantaj uygulanabilir. Pratikte: yabancı menşeli ürün teklif eden rakibinizin fiyatına değerlendirmede %15'e kadar ekleme yapılır — sizin fiyatınız aynı kalır. Yani yerli malı belgesi, ihaleyi %15 pahalı olsanız bile kazanabilirsiniz demektir.

Yerli Malı Belgesi ve Yerlilik Oranı Hesabı

1. Kim verir: TOBB'a bağlı sanayi/ticaret odaları, üreticinin üyesi olduğu oda tarafından düzenlenir.
2. Şartlar: Ürünün Türkiye'de üretilmesi, sanayi sicil belgesi ve yerli katkı oranının en az %51 olması gerekir.
3. Yerlilik (yerli katkı) oranı: Üretimde kullanılan yerli ve ithal girdilerin maliyet payına göre hesaplanır; hesap, serbest muhasebeci mali müşavir ve eksper onayıyla belgelenir. Formül özü: (ürün maliyeti − ithal girdi maliyeti) / ürün maliyeti × 100.
4. Geçerlilik: Belge bir yıl geçerlidir, her yıl yenilenir.

E-Faturada Yerlilik Oranı Alanı — Atlamayın!

Yerlilik takibi artık yalnızca ihale dosyasında değil, faturalaşma sürecinde de izleniyor:

• Büyük kamu alıcıları ve savunma sanayii şirketleri (ASELSAN gibi ana yükleniciler), tedarikçilerinden ürün bazında yerlilik oranı beyanı istiyor ve bu bilgiyi satın alma/tedarik portallarında fatura kalemleriyle eşleştiriyor.
• E-fatura (UBL-TR) üzerinde bu bilgi, kalem bazında ek alan/not satırı olarak veya alıcının istediği özel alan yapısında iletilebiliyor; bazı alıcılar yerlilik oranı girilmeyen faturaları kabul etmiyor.
• Uygulama alıcıdan alıcıya farklılaştığı için tedarik sözleşmenizdeki faturalama talimatını mutlaka okuyun; entegrasyonunuzun bu alanları destekleyip desteklemediğini kontrol edin.

ERC SOFT, e-fatura altyapınızı yerlilik oranı ve benzeri özel alan gereksinimlerine uyumlu hale getirir; entegrasyon ve mevzuat desteği için ercsoft.com.tr adresinden ulaşın.

Savunma Sanayii Tedarikçileri İçin Notlar

• Savunma alımlarının çoğu istisna kapsamında (3/b) yürür; ancak sanayileşme ve yerlileştirme yükümlülükleri sözleşmelere ayrıca yazılır.
• Ana yüklenicilerin alt yüklenici portallarında ürün ağacı bazında yerlilik beyanı, menşe ve ihracat kontrol bilgileri istenir; beyanlarınızın yerli malı belgesi ve SMMM raporlarıyla tutarlı olması denetimlerde kritiktir.
• Teklif ve sözleşme evraklarının tamamı elektronik imza ile döner — imza yetkilileriniz için nitelikli e-imza, kurum yazışmaları için KEP edinin.